Recent articles

Ik denk het feitelijk niet uitmaakt of Obama nu wint of verliest; het sociaal-economisch klimaat zal in Amerika er niet merkbaar door veranderen, vrees ik. Door de economische crisis lijkt de Amerikaanse middenklasse geheel te zijn verdwenen; er is een gapende kloof tussen arm en rijk aan het ontstaan. Voor een gemiddelde kiezer is een keuze nauwelijks mogelijk: Obama wordt sympathiek gevonden maar incapabel, een Republikeins alternatief zou echter kunnen betekenen dat de crisis (en de kloof tussen arm en rijk) alleen maar verergert. Alle Republikeinse kandidaten streven namelijk zonder uitzondering naar het terugdringen van de staatsschuld door de overheidsuitgaven drastisch te beperken, hetgeen hoogstwaarschijnlijk de afbouw betekent van het toch al nauwelijks bestaande sociale vangnet (speerpunt van Obama was gezondheidszorg voor iedereen, hoe ironisch) aan de ene kant, en belastingverlaging aan de andere kant. Belastingverlaging zou in het beste geval nog wat extra werkgelegenheid kunnen opleveren…

De crisis in Amerika is gelijk aan de situatie in Griekenland, met het grote verschil dat het gebrek aan contanten van de Amerikaanse overheid wordt opgevangen door het creeren van extra geld: kortlopende schulden worden feitelijk afbetaald met het bijdrukken van dollars, het schuldplafond van langlopende leningen wordt alleen maar opkrikt. Amerika is volkomen bankroet; daar een Amerikaans faillissement echter een mondiale crisis à la 1929 (of misschien zelfs erger) teweeg gaat brengen, wil niemand het weten. Niettemin denk ik dat een dergelijke crisis binnen tien jaar een feit zal zijn, en dat ook wij hiervan de effecten zullen gaan merken. Het vertrouwen in een munteenheid alszodanig wordt dermate laag (dollar of euro, maakt niet uit) dat ons misschien wel een hyperinflatie te wachten staat zoals die plaatsvond in het Duitsland van vlak na WO I: vandaag staat er nog een bedrag waarmee een half huis kan worden gefinancierd op de bank, morgen kun je er nog net een brood mee betalen.

De sociale situatie in Amerika gaat niet verbeteren zonder dat die staatsschuld wordt aangepakt, en dat kan op twee manieren: hij wordt ofwel afbetaald met het extra creeren van geld, waarmee dus een dergelijke inflatie ontstaat, ofwel de schulden worden weggestreept, waarmee ons hele financiele stelsel ongeloofwaardig wordt. Er zal iets moeten gebeuren; zonder een groots en algemeen gedragen plan tot sanering (New Deal van Rooseveldt bijvoorbeeld, alhoewel dit misschien wel de bron van onze huidige crisis is), gaat er echter niets fundamenteels veranderen, naar mijn mening.

Dank voor je uitgebreide reactie!

Je raakt hier het fundamentele, economische punt: groeien inkomens in tijden van ‘crisis’ door het scheppen van vraag (geleende overheidsuitgaven, eventueel geld drukken) of door een korte termijn sanering, gevolgd door prijsaanpassingen (lees: loonsverlagingen) en nieuwe private investeringen? Een onopgeloste puzzel. Daarom zijn er stromingen ontstaan, t.w. groepen mensen die 1 van de oplossingen als uitgangspunt hebben genomen. De Keynesianen, waar ik de Democraten toe reken, willen meer uitgeven, de Monetaristen of Libertariers willen juist een sanering. De Republikeinen hangen deze laatste stroming aan.

Er is nog een derde manier om van de staatsschuld af te komen: afbetalen zonder extra geld. Meer binnenkrijgen dan betalen. Ik denk overigens dat bij een bankroet, de Chinezen simpelweg een deel van hun kapitaal mogen afschrijven (dat is het nadeel als je je valuta kunstmatig laag houdt, en zo a.) meer kunt exporteren en b.) daardoor de valutareserves weer moet investeren). Een bankroet zou overigens neerkomen op een afschrijving van een deel van de schulden. Een land kan niet bankroet gaan. Mochten buitenlandse staten tot de schuldeisers behoren, dan kunnen ze het wel binnenvallen en bezittingen overnemen.

Ik ben het met je eens v.w.b. effectiviteit van het toekomstige leiderschap. Maar wie weet welke externe input, of juist geleidelijk ontwikkeling, een verandering teweeg brengt. Tot nu toe was er het ‘Occupy-gebeuren’. Dat heeft mijns inziens (nog) tot niets geleid. Blijkbaar is er wel reden tot klagen, maar zeker nog geen reden om massaal te protesteren of zelfs een revolutie op gang te brengen. Daarom denk ik ook dat we op een kruising staan, van waar we langs gaan bepalen welke richting uit te gaan. Of misschien laten we de gebeurtenissen het voor ons bepalen.

Persoonlijk ben ik voorstander van het saneren, verlagen van inkomens en het afbetalen van de staatsschuld. Wat mij betreft mogen de rijken daar best disproportioneel, maar ook eenmalig of in ieder geval voor bepaalde tijd, aan bijdragen. Aan de andere kant zullen diegenen die afhankelijk zijn van de overheid van minder moeten rondkomen. In het geval van de VS spelen ook nog de defensie-uitgaven: heilig voor de republikeinen, echter een grote kostenpost. Ik vermoed dat jij eerder in het Democratische kamp je tent hebt opgeslagen… :)

Ik heb in mijn reactie niet met zoveel woorden stelling genomen voor de Democraten, maar inderdaad: grootse daden zijn in mijn ogen eerder van Democratische presidenten (Rooseveldt, Kennedy, Carter, Clinton) te verwachten, dan van Replublikeinse (al zullen veel Amerikanen het niet met me eens zijn…).